Bonussen en Speltheorie
Al lezend over John Forbes Nash jr. (1994), de bedenker van de Speltheorie, viel mijn oog op de Inspiratiefeed ‘Bonussen werken AVERECHTS’. Wat is er nou leuker op een zaterdagmiddag dan je verdiepen in de Speltheorie, zul je je afvragen. Het toepassen van deze theorie op bijvoorbeeld de bonus-discussie! Kennis moet immers rollen.
Nash is behalve bekend om zijn Schizofrenie, de scheidslijn tussen een genialiteit en gekte blijkt uitermate dun te zijn, bekend voor zijn bijdrage aan de wiskunde en heeft hiermee, met overigens slechts een semester economie in zijn bagage, in 1994 de Nobelprijs voor Economie ontvangen met zijn Speltheorie.
Kort door de bocht is deze theorie als volgt:
‘Onder bepaalde voorwaarden blijkt dat er zelfs bij een spel met oneindig veel keuzes een strategie bestaat voor de spelers zodat elke speler het best mogelijke krijgt. Bij zo’n strategie, een verzameling keuzes voor elke speler, kan geen enkele speler het beter doen door van strategie te wisselen. Voorwaarde blijft dat de spelers eenzijdig handelen: het vormen van een kartel met een andere speler om samen onder één hoedje te spelen tegen anderen, is niet toegestaan. Zodra bij een spel een evenwicht is bereikt, zal het altijd in die evenwichtstoestand blijven – dat is het lot van het spel.’
Dit loslatend op de bonus-discussie is het dus maar de vraag of allerlei opgelegde bonusbeperkingen uiteindelijk wel de juiste oplossing en evenwicht geeft. Dit blijkt nu al, omdat in de huidige ‘bonus structuur’-voorstellen van de Nederlandse banken, deze regels bijvoorbeeld niet gelden voor ‘bankiers’, maar wel weer voor commissarissen en andere bestuurders.
Maar de theorie van Nash veronderstelt dat de verwachting van beide partijen over elkaars gedrag gebaseerd zal zijn op de intrinsieke eigenschappen van de onderhandelingssituatie. Dit doordenkend, is de hoogte van bonussen dus niet het primaire probleem maar juist de ‘intrinsieke eigenschappen’ die hier aan ten grondslag liggen. Op dit moment zijn deze veelal uitsluitend financieel georiënteerd (omzet, winst, etc) en allerlei andere grondslagen zoals bijvoorbeeld welzijn, geluk, kennisontwikkeling, milieu en tevredenheid worden hier doorgaans niet in meegenomen.
De stap naar de vernieuwende gedachtegang en werkwijze van Dan Pink en Slowconsult maakt u dan toch vanzelf? Tijd voor een andere mindset, tijd voor een paradigma wisseling!
----
Anthony van der Zwan; werkzaam als onafhankelijk en zelfstandig Business en Informatie Analist.
Bonus van uw hoofdredacteur:
Weinig geleerd?
Zat net eventjes een rapport te lezen van de Rabobank met de titel “Heeft financiële innovatie nog toekomst?” Viel nog net niet van mijn stoel na het lezen er van.
Bij de Rabobank denkt men dat bij een juist beleid het financiële wonder “securitisatie” toch wel weer een mooi middel is om de welvaart te stimuleren (want het heeft ons wel welvaartgroei gebracht!). Eerst eventjes schoon schip maken, en daarna nieuwe eenvoudige kredietproducten bedenken, meer transparantie en een beter liquiditeitsrisicobeheer. Dan zou het wel weer moeten werken.
In mijn ogen zorgt securitisatie er alleen maar voor dat een bank constant geld kan blijven uitlenen zonder daar eigen vermogen tegenover te hoeven stellen (risico’s staan immers niet meer op de balans). Alleen heeft deze ongebreidelde kredietverlening nu immers voor de kredietcrisis gezorgd (je moet de centjes nl wel een keertje terugbetalen, want iedereen weet: “geld lenen kost geld”!
Ik vraag me serieus af of de auteur van dit stuk bij het innemen van de Red Pill (“You take the red pill, you stay in Wonderland, and I show you how deep the rabbit hole goes.”) niet stiekem een toverbal in haar mond heeft genomen. Ik zou zeggen, blijf er maar lekker lang er op zuigen, je ziet vanzelf alle kleuren van de regenboog (de kern is alleen hard en kleurloos):
Hoewel securitistatie heeft bijgedragen aan de
huidige crisis, mogen we niet vergeten dat het
ook een belangrijk ingrediënt was voor de
welvaartsgroei in de afgelopen jaren. Via
securitisatie kunnen banken beter hun financiële
risico’s spreiden, waardoor meer krediet
beschikbaar is. Hiervan profiteert het bedrijfsleven,
dat rendabele investeringen makkelijker
kan financieren, die innovatie en daarmee
economische groei kunnen stimuleren. Daarom
moeten we er voor waken niet het kind met
het badwater weg te gooien, maar we moeten
wel de lessen leren die het verleden nu aanreikt.
Om ook in de toekomst te profiteren van
securitisatie zijn eenvoudigere kredietproducten,
meer transparantie en beter liquiditeitsrisicobeheer
noodzakelijk. Maar allereerst
moet het financiële systeem schoon schip
maken. Inmiddels zijn forse verliezen genomen
en wordt de problematiek van de zogenaamde
besmette activa op de bankbalans aangepakt.
Zo hebben autoriteiten in verschillende landen
naast het verlenen van kapitaalsteun ook garanties
afgegeven voor de risico’s van besmette
kredietportefeuilles en leningen opgekocht.
De steunacties van de ECB zijn niet opgenomen
omdat die ingrepen niet aan afzonderlijke
lidstaten kunnen worden toebedeeld
Om het vertrouwen van marktpartijen terug te
winnen moet meer aandacht komen voor de
transparantie en eenvoud van kredietproducten.
Omdat verstrekte kredieten werden verpakt
in ingewikkelde en ondoorzichtige producten
was het voor beleggers lastig om kredietrisico’s
goed te begrijpen. Zij leunden voor
al op het oordeel van kredietbeoordelaars, die
achteraf bezien kredietrisico’s flink onderschat
hadden. Ratings beperkten zich veelal tot een
oordeel over de kredietwaardigheid van de onderliggende
activa en lieten het markt- en liquiditeitsrisico
buiten beschouwing. Ze zijn dan
ook geen adequaat substituut voor een eigen
risicobeoordeling. Een duidelijke communicatie
over de betekenis en beperkingen van ratings,
maar ook gestandaardiseerde en betrouwbare
informatie over de risico’s van kredietproducten
kan beleggers meer hulp bieden bij het
maken van hun beleggingsbeslissingen.
Inmiddels is duidelijk geworden dat beleggers
hogere risicopremies eisen voor minder
transparante en complexe financiële producten.
Niet voor bangerikken
Recent verscheen een rapport (14 mei 2009) van de Rabobank over de Nederlandse Woningmarkt. Het belangrijkste nieuws uit dit rapport is het volgende:
De huidige verslechterde marktontwikkelingen overziend voorziet de Rabobank voor 2009 een nominale huizenprijsdaling met 5% en voor 2010 wordt een nominale prijsdaling van 1% verwacht. De neerwaartse risico’s voor het sentiment van huizenkopers en de marktdynamiek blijven bestaan.
Toevallig vond hij ook nog een oud rapport van de Rabobank op zijn laptop uit april 2007 (Rabobank Special subprime risk scenario). Hierin wordt een scenario uitgewerkt waarin de VS terecht komt in een recessie…maar waarbij wordt aangegeven dat dit niet een waarschijnlijke uitkomst is... (zie summary hieronder). Inmiddels weten wij wel beter.
Summary
The turnaround in the US housing market and the subsequent subprime mortgage crisis has sparked fears of a US recession. Although we do not consider this a likely outcome, it would be imprudent not to examine the possibility of a more pessimistic development. This report considers a scenario in which house prices decline a dramatic 10% and, together with a banking credit crunch, push the US into a recession. The Eurozone and Dutch economies would not able to escape the US recession, but due to the idiosyncratic nature of the US shock should manage to avoid a full-blown recession. Our risk scenario involves sharp declines in equity markets, interest rates and the US dollar while credit spreads widen.
De Rabobank wist in datzelfde jaar (oktober 2007) nog een rapport uit te brengen met de volgende summary:
Woningmarkt geen kaartenhuis
Naar aanleiding van de recente problemen op de Amerikaanse huizenmarkt zijn er economen die ook een ‘bubble’ menen waar te nemen in de Nederlandse huizenmarkt. De kans dat dergelijke problemen zich ook in Nederland voor zullen doen is echter gering. Dit Themabericht verklaart de nationale invloeden op de koopwoningenmarkt in Nederland. Vanuit dit nationale perspectief zijn wij positief over de toekomstige prijsontwikkeling op de Nederlandse woningmarkt. Naar onze mening is dan ook absoluut geen sprake van een zeepbel. Wij voorzien voor 2007 en 2008 een verdere stijging van de huizenprijzen met respectievelijk 4% en 3%.
En nu maar hopen dat het laatste bericht van de Rabobank een juiste indicatie geeft over de verwachte huizenprijzendalingen…
Tot zover Gijs zijn relaas. Ik hou wel van tegen de stroom inzwemmen en eigenlijk ook wel van wat bravour. De Rabobank is gewoon niet voor bange mensen. Of ze dat verstandig maakt?
The Matrix en uw geld
Red Pill or Blue Pill?
Het financiële landschap begint meer en meer de trekken te vertonen die gelijken op de film The Matrix.
The elite and their acolytes seem to believe that by sustaining the illusion of the Financial Matrix that we create a confidence that will support a national economic system that is based on a credit bubble and a mass illusion of wealth based on paper.
The money center banks are the instruments of national policy, and the power to control not only the domestic economy but the nations of the world.
All we have to do is believe, and act as though it were true. Af–ter all, its so confusing, who can understand it? Better to just believe.
“You take the blue pill, the story ends, you wake up in your bed and believe whatever you want to believe.
You take the red pill, you stay in Wonderland, and I show you how deep the rabbit hole goes.”
-Morpheus in The Matrix
Dank aan; Gijs van Wijk
'Pervers' beloningsbeleid weer op de agenda
AFM en DNB stellen regels voor beloning op
De toezichthouders De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM) hebben regels opgesteld om te voorkomen dat financiële instellingen onverantwoorde risico's nemen bij hun beloningsbeleid' ......
Het FD bericht gaat -wat mij betreft tot vervelens toe- weer eens over het bonusbeleid. De Wet Financieel Toezicht wordt aangepast zodat de Autoriteit Financiele Markten toezicht kan gaan houden op het beloningsbeleid bij Financiele Instellingen. Je kunt je natuurlijk in de eerste plaats afvragen waarom die regelgeving en dat toezicht alleen voor de financiele markt moet gelden, maar daar gaat het nu niet om, maar toch!. Het artikel heeft als uitgangspunt dat 'perverse prikkels' de oorzaak zijn van de crisis. Bedoelen ze daar dan mee, dat 'de gelegenheid de dief maakt'? Is het de structuur en zijn het de prikkels die pervers zijn? Of, moeten we spreken van pervers gedrag van bestuurders die -nadat ze eerder de beloningsregels naar hun hand hebben gezet- ten koste van de samenleving zichzelf op een perverse manier verrijken?
Ik meen dat het het laatste is. We zaten en zitten dus kennelijk met bestuurders opgescheept die vroeger de gevonden portomonnee voor zichzelf hielden, zelfs als deze net uit Oma's tas viel. Het ware beter geweest als ze zich wat meer van Oma's geboden (die blauwe tegeltjes in de keuken - weet u nog?)hadden aangetrokken. Dan hadden ze het onderscheid tussen 'mein und dein' beter begrepen.Ik pleit dus van harte voor terugkeer van de 'gevonden portomonnee' test in de aanstellingsprocedure voor bestuurders. Wedden dat de ware aard naar boven komt? Aan de AFM nog een tip: voeg een eenvoudige regel toe: 'Art. 1: Gij zult niet stelen'. Dat is dan voor wie het nog niet begrijpt.
Door: Rob van Kerpel
Ieder zijn SOA
Let ook op het onbegrijpelijke vakjargon en hoe hij zichzelf in 1 zin tegenspreekt:
'Op een vraag uit het publiek legde Widjaja uit wat volgens hem het verschil is tussen soa en eda: "Een soa helpt je om een eda te bouwen, omdat het de manier standaardiseert waarop je processen kunt integreren. Daardoor kun je vervolgens gebeurtenissen definiëren. Een eda is een extra laag bovenop een soa, wat overigens niet betekent dat je een soa nodig hebt voordat je een eda kunt bouwen. Maar het helpt wel."
Hoezo de kloof tussen Business en IT verkleinen? Om nog maar te zwijgen van alignment.
Gastcolumn door: Rob van Kerpel, management-consultant.
Slaven, coke en innovatie, toch?
Inmiddels is het al weer twee jaar geleden dat Balkenende zijn praatje hield over het ondernemend vermogen van Nederland. Je weet wel die over de VOC-mentaliteit, eindigend met het woordje ‘toch’. Een gouden combinatie overigens waardoor je dit praatje niet snel meer zal vergeten. Daarnaast gaf het gelijk een mooi handvat voor de azijnpissers om zich weer eens lekker het mannetje of vrouwtje te voelen. Immers de beste stuurlui staan aan wal. En wij maar denken dat de toevoeging ‘toch’ verwees naar een stukje onderzekerheid of een domme verspreking.
Slaven, coke en grootste handelsbedrijf
De vergelijking met onze huidige handelsgeest en onze VOC-tijdperk is niet helemaal prettig. Hoewel wij netjes in onze geschiedenisboekjes vermelden dat de VOC zich bezig hield met de import van zaken als koffie, thee en peper, was de situatie benedendeks toch niet zo heel vriendelijk voor de meereizende slaven. Of denk je nu werkelijk dat dit zwartrijders op een cruiseschip waren? Bekijk de film Amistad eens; hoewel deze in een andere tijd afspeelt, geeft deze wel een indrukwekend beeld hoe het er aan toe moest zijn gegaan op zo’n VOC schip. Een trailer kun je hier bekijken. Iedere videotheek heeft de film nog wel staan. Dan begrijp je meteen waarom Obama zoveel emoties lost maakt, daar aan de andere kant van de grote plas.
De VOC was daarnaast werelds grootste coke dealer. Een positie die wij tot nu toe overigens aardig hebben kunnen handhaven.
Wat Balkenende natuurlijk bedoelde was het innovatieve karaker, het lef en inzicht achter de VOC. De VOC was namelijk ’s werelds grootste handelsbedrijf, de eerste echte multinational en het eerste bedrijf dat aandelen uitgaf. Met overigens als grootse aandeelhouders Amsterdam (57%) en Zeeland (20%). Denk gerust eens aan het bloed en tranen van die slaven als je door het pittoreske Middelburg of Amsterdam heen loopt. Nee, dat bloed dreef niet letterlijk door de straten want dit soort dingen werd natuurlijk buitenbeeld afgehandeld. Wij waren, en zijn, immers wel een beschaafde natie, toch? En iets wat we niet zien, gebeurt niet…
Ondernemerskracht en Printer.com, toch?
Waar zijn die Nederlanders van weleer gebleven? Nee, zit innovatie en ondernemerskracht dan toch niet in de genen? Als ik zo eens rondkijk in ons economisch landschap dan moet haast de conclusie zijn dat dit inderdaad niet vaak het geval is. Tot op zekere hoogte kan ‘ondernemerschap’ dus gelukkig getraind en verder ontwikkeld worden. Vooral heel veel doen en oefenen is hier het credo.
Twee jaar na dato moet Balkenende blij zijn met het persbericht ‘Printer.com brengt Nederlands concept naar VS’ . Hier vind je het gehele persbericht.
De printer en inkt- boeren Marcel Borgman en Bart Mossink, eveneens betrokken bij tonershop.nl, hebben dit trucje in meerdere landen uitgehaald. Ze gaan de VS en de rest van de wereld veroveren met een uitermate simpel, en daardoor zeer krachtig, concept. Het online vergelijken van printers en inkt. Natuurlijk om geld te besparen. Oerhollands, immers “geen cent teveel”’. Zouden ook hierin Zeeuwen aandeelhouder zijn?
Stupide eenvoud, meer wie bedenkt het...
Waarom is hier niemand eerder opgekomen? Omdat goede ideeën zo stupide eenvoudig zijn dat je er liever niet over nadenkt. Overigens is de moeilijkheidsgraad van een simpel idee, om deze ook daadwerkelijk eenvoudig te houden, op een krachtige wijze uit te werken, en te implementeren. En dat is de mensen van Printer.com tot nu toe goed gelukt. Een leuk citaat uit het FD van 5/12: ‘De beste ideeën komen van ongehoorzame mensen. Koester deze medewerkers’. Oeps, je hebt net een ‘ongehoorzame’ tijdens het jaarlijkse feedback feestje de volle laag gegeven... Dat gaat indirect geld kosten... Want wat denk je nu werkelijk zelf, waren het de brave witte schaapjes of de schaarsere bruine die de VOC uiteindelijk neer hebben gezet? Laat de witte schaapjes in je organisatie dus niet hun persoonlijke frustratie en beperkingen uitstorten over die paar bruine die wel authentiek talent hebben.
800.000 dollar voor het opritje
Ongetwijfeld was het wel even slikken voor de heren dat de aankoop van het domein printer.com 800.000 dollar moest kosten. Maar daarvoor hebben ze natuurlijk wel een hele mooie passende oprit gekregen naar hun winkeltje. De businesscase bepaalt hier uiteindelijk de echte waarde van een internetdomein.Ga zelf kijken op printer.com.
En dus...
Het kan niet anders dat Balkenende dit soort mentaliteit bedoelde in zijn praatje destijds. Over de, letterlijke of figuurlijke, grenzen heen kijken. Met onze digitale schepen terug het wereldtoneel op. En onze slaven? Ja, dat zijn tegenwoordig keurige programmeurs die voor weinig in het Oostblok of Azië aan het werk zijn. Nu maar hopen dat deze ook niet, net als op de Amistad, in opstand gaan komen. Want deze moderne ‘slaven’ zijn inmiddels cruciaal geworden voor onze economie.
Proost op het team achter Printer.com! Ondernemersschap puursang. Dat ze de hele wereld mogen veroveren. En Nederland natuurlijk.
Anthony van der Zwan, werkzaam bij Ordina, schrijft regelmatig over geldzaken, welzijn en talent. Dit artikel is op persoonlijke titel geschreven, en alle uitingen zijn zijn privé mening en hebben niets te maken met zijn werk, werkgever, of andere belangen.
Aziatische kijk op Kredietcrisis
One day, a plain-looking man came with a pretty-looking office lady to the LV store in Causeway Bay, Hong Kong Island .
He chose an LV bag worth HKD 65,000 for the office lady. When it came time to pay, the man took out a cheque book and wrote out a cheque.
The salesperson was hesitant because the couple hadn't shopped there before.
The man discerned what the salesperson was thinking and he said calmly: "I sense that you are concerned that this cheque may bounce, right? Today is Saturday and the banks are closed.
Let me suggest that I leave the cheque and the handbag here. When the cheque clears on Monday, you can deliver the handbag to this lady. How about that?
The salesperson was reassured and gladly accepted the suggestion. In addition, he waived the delivery charges. He promised that he would personally make sure that this gets done.
On Monday, the salesperson took the cheque to the bank. The cheque bounced!
The irate salesperson called up the client, who told him:
"What is the big deal? Neither you nor I have suffered any
loss. Last Saturday night, I went to bed with that girl
already! Oh, by the way, I thank you for your cooperation."
This story reveals the nature of the sub-prime mortgage crisis. When people have high hopes for huge future returns, they lower their guard about the potential risks.
This pretty girl thought that the HKD 65,000 LV bag was going to come home on Monday, and so she lowered her guard. Therefore, she believed that her investment in the ONE NIGHT STAND was worth it even though it was based upon huge and highly uncertain risks.
Investment companies are great with packaging high return (but high risk) deals.
The Chinese stock speculators are like this pretty woman. As such, they deserve to lose money. Without people like these, how are people going to make money from the stockmarket? As for the media and the stock analysts, they often play the role of the LV salesperson.
Dank aan Andre vd Marck voor column; keep them coming!
Ont-moeten
Artikel 8 ‘Het recht tot vereniging wordt erkend. Bij de wet kan dit recht worden beperkt in het belang van de openbare orde.’
Artikel 9 Lid 1. ‘Het recht tot vergadering en betoging wordt erkend, behoudens ieders verantwoordelijkheid volgens de wet.’
Een belangrijk recht. Het moet niet. Het mag. Dit is voor mij de lading van ontmoeten; het mogen ontmoeten van een ander. Maar het niet moeten, het ont‐moeten in rust.
Synchroniciteit
Wat mij aanspreekt is ontmoeten in de betekenis van toevallig tegenkomen. Maar dan niet in de vorm van zomaar toevallig, maar in synchroniciteit. Toeval met betekenis. Een opvallende ontmoeting of gesprek bijvoorbeeld die een kettingreactie teweeg kan brengen. Synchroniciteit is in 1930 bedacht door Jung, een Zwitserse psychiater en psycholoog. Volgens Jung ervaar je een synchroniciteit als iets meer dan gewoon toeval is, omdat de gebeurtenissen, of hetgeen bijvoorbeeld gezegd wordt, voor de ontvanger met elkaar te maken schijnen te hebben, maar niet omdat het ene het andere heeft voortgebracht. Maar weer andere stromingen schrijven synchroniciteit toe aan sturende hogere (goddelijke)machten. Ik zelf zie synchroniciteit als een signaal van de eigen geest, gevoed door natuurlijke energie en signalen. Zeg maar het poldermodel tussen de twee eerder genoemde stromingen.
Oppervlakkig
Een mens heeft de hele dag contact met bijvoorbeeld zijn dierbare naaste, voor het schoolplein, met mensen zomaar in het voorbij gaan, cliënten en met collega’s. De meeste van deze contacten zijn oppervlakkig. Natuurlijk worden de benodigde woorden en signalen uitgewisseld. Maar ontmoet je deze personen ook daadwerkelijk? Weet je wat zijn of haar drijfveren zijn? Of waar de passie
ligt? Wat deze persoon bezig houdt? Waar je mee zou kunnen helpen? Wellicht kan je elkaar aanvullen? Of ben jij de sleutel tot iemands anders zijn uitdaging. Of andersom. Ondanks het vele ‘gecommuniceer’ weet je vaak maar heel weinig van de personen die je tegenkomt. Van een echte ontmoeting is dan geen sprake. Eigenlijk gaat het niet eens over het uitwisselen van heel veel woorden, communiceren doe je immers slechts voor een minuscule stukje verbaal, maar om die uitwisselende vonk.
Ont‐moeten
Ont‐moeten leidt uiteindelijk tot ontmoeten. Ont‐moeten en ontmoeten hebben dus beide hun eigen betekenis. Verbale en non‐verbale communicatie wordt beïnvloed door regels, normen en waarden die worden bepaald door onze omgeving. We gedragen ons naar dat geen wat er van ons verwacht wordt, vanuit de rol die ons wordt toegeschreven of die wij ons zelf hebben toegedicht in de loop van ons leven.
Uiteindelijk gaat hier een zekere dwang vanuit. Communicatie is dan alleen nog maar een rationeel proces. Zonder dat wij naar ons hart luisteren. Om te ontmoeten dien je deze ’opgelegde’ wijze van communicatie naast je neer te leggen. In eerste instantie kan dat nogal wat weerstand opleveren in je omgeving, je doet immers niet meer wat je ’moet’ doen. Maar uiteindelijk leidt deze weg naar het daadwerkelijk ontmoeten van mensen (en jezelf…). Echte communicatie gebeurt zonder je gedachten, en daarmee je woorden, constant door allerlei ’opgelegde filters’ heen te halen. Je communiceert dan op basis van je werkelijke zelf, omdat je authentiek bent.
Authentiek
Authentiek is als je activiteiten en keuzes tegen het licht houdt, dicht bij je eigen natuur blijft en daarbij jezelf de vraagstelt of deze nuttig zijn in de dans met jezelf en de omgeving om je heen. Dit moet zeker geen rationeel proces zijn, maar meer een luisteren naar je hart. Luisteren bedoel ik niet figuurlijk, maar letterlijk. Luisteren met het hart is zeker geen empathische onzin. In de hersenen is namelijk het limbisch systeem betrokken bij je emotie en motivatie. Onderdeel van dit systeem is de hypothalamus die de regulering van je bloeddruk en hartslag verzorgd. Emotie communiceert via je lichaam tot jezelf en daarmee tot de omgeving. Het is onmogelijk om tegen jezelf te liegen. De kunst is om de geringste versnelling van je hartslag waar te nemen. Op dit principe is de leugendetector gebaseerd. Overigens moeten de koffiedrinkers oppassen, cafeïne beïnvloedt namelijk de hartslag en daarmee de objectiviteit bij het er naar luisteren.
De filosoof Martin Buber (1878 ‐ 1965) definieert in menselijke relaties (communicatie) twee fundamentele verschillen; I‐It en I‐Thou -relations.
’An I-It-relation is the normal everyday relation of a human being towards the things surrounding him. Man can also consider his fellows as an It and that is what he does most of the time, he views the other from a distance, like a thing, a part of the environment, forged into chains of causality. Radically different the I-Thou-relation. The human being enters into it with his innermost and whole being, in a meeting, in a real dialogue this is what both of the partners do.’
Tot slot, ontmoeten is communiceren door te ont‐moeten en vooral te luisteren naar hetgeen het hart te zeggen heeft. Daar is lef voor nodig omdat er tegen regels, waarde en normen gebokst moet worden. De ‘prijs’ om daadwerkelijk authentiek te communiceren; een stille wens van ieders geest...
—-
Anthony van der Zwan, werkzaam bij Ordina, schrijft regelmatig over geldzaken, welzijn en talent.
Dit artikel is op persoonlijke titel geschreven, en alle uitingen zijn zijn privé mening en hebben niets
te maken met zijn werk, werkgever, of andere belangen. Alle auteursrechten voorbehouden.
Zen en de Kunst van de Kredietcrisis
De 1e officiele GastBlog; wie volgt?
Ik ben alles
De kern van de levenskunst Zen is grenzeloosheid. De vraag die hier voorafgaand aan gesteld kan worden is uitermate simpel, namelijk ‘wie ben ik’. Des te moeilijker het antwoord...
Een snelle sprong, dit artikel heeft immers niet tot doel u alle beginselen van Zen bij te brengen. Financiën is immers een hele rationele bezigheid, en levenskunsten behoren hier geen onderdeel van uit te maken. Toch?
De filosofie achter Zen is verrassend eenvoudig. Alles is een, en u bent alles. Alles is onlosmakelijk met elkaar verbonden. Wederom filosofisch gezwam?
Niet alleen filosofisch, maar gelukkig ook wetenschappelijk. Absoluut vacuüm (niets), bestaat vooralsnog niet, waardoor dus alles om ons heen bestaat uit een grote materiebrij die met elkaar communiceert. Om het verhaal compleet te maken is alle materie ook nog opgebouwd uit hetzelfde ‘elementaire’ deeltje. Dus ‘ik’ ben alles. Vanuit de Zen filosofie kan dus gesteld worden dat ‘ik’ onderdeel ben van de huidige financiële crisis, en omdat ‘ik’ als reactie hierop de hand op de knip hou en de besluit om te gaan bankieren met grootmoeder’s sok, ook nog onderdeel van de hierop volgende recessie. En daar ben ‘ik’ overigens geweldig blij mee. Immers een crisis en recessie is vooral een tijd om te komen tot een innerlijke groei.
Prozac
Maar zo’n innerlijke ‘ik’ crisis is niet goed voor de economie vind men, en zo is antidepressiva een hoeksteen van dezelfde economie geworden. Een ‘ik’ depressie wordt volgens enkele wetenschappers, die klaarblijkelijk voor het avondeten thuis wilde zijn, dan ook veroorzaakt door simpel weg een tekort aan serotonine (een stofje in de hersenen). En zo ontstaat er dan een aardige business met jaarlijks meer dan 6 miljoen recepten en een miljoen Nederlanders die bijvoorbeeld Prozac mogen slikken voor hun avondmaaltijd.
Maar meer dan een wetenschappelijk vermoeden dat zo’n ‘ik’ crisis of depressie wordt veroorzaakt door een tekort aan serotonine is er niet. Recentelijk inzicht wijzen echter meer richting een geestelijk verzet, althans voor een grootdeel van de betrokkenen. Iets wat vanuit de Zen filosofie overigens al eeuwen verteld wordt. Als je maar lang genoeg niet naar je eigen kern luistert, je talenten opzij schuift of niet volwaardig (h)erkent of bijvoorbeeld nooit stil kan staan omdat je het te druk hebt, dan trekt je geest vanzelf aan de bel. Het resultaat van een crisis of depressie is in zo’n geval uiteindelijk innerlijke groei. Althans als je hem aan durft te gaan, en niet wegdrukt met allerlei medicamenten met slechts als doel de ingeslagen weg vooral maar niet te hoeven verlaten. Immers angst, voor het nieuwe, laten regeren is de makkelijkste weg. Natuurlijk kan medicatie gebruikt worden als snelle tijdelijke oplossing om de situatie enigszins te stabiliseren, echter deze dienen dan wel gepaard te gaan met structurele wijzigingen die aan de wens van de ‘geest’ tegemoet komen.
Ik ben het bancaire stelsel
Juridisch gezien is zo’n ‘ik’ en bancaire instelling beiden een entiteit. De ene een natuurlijke entiteit en de andere een juridische entiteit. Gesteld kan worden dat zo’n juridische entiteit, een verzameling is van actieve natuurlijke entiteiten. Oftewel een juridische entiteit kan zich zelf niet besturen en daar zijn dus ‘ikken’ voor nodig. Daarnaast zijn zo goed als alle (volwassen) ‘ikken’ klant, en betrokken bij zo’n bancaire instelling als klant of als belegger. Dit laatste eventueel als omweg via bijvoorbeeld een pensioenfonds die bijna allemaal een financiële positie hebben in bancaire instellingen. Min-of-meer kan gesteld worden dat iedere volwassen financieel betrokken is bij één of meerdere bancaire instelling. Vandaar dat de financiële volumes in deze sector ook zo ‘onmetelijk groot zijn’, en daarmee ook de gevolgen als het een ‘een beetje misgaat’.
Door de opzet van het bancaire stelsel, is er eigenlijk sprak van een grote ‘dominoketen’ van financiële transacties. En uiteindelijk dan ook een mondiale keten van met elkaar verbonden ‘ikken’.
Met recht durf ‘ik’ dan ook te stellen dat ‘ik’ het bancaire stelsel ben. Hetgeen zich dus in het financiële stelsel afspeelt is dus het gevolg van hetgeen ‘ik’ doe en wil. Wijzen naar het graaien topbestuurders door middel van hoge bonussen, ook als de prestatie deze niet rechtvaardigt, of het over crediteren van hypothecaire zekerheden en het daarna ondoorzichtig verhandelen daarvan, is dus uiteindelijk een keiharde afspiegeling van onze eigen handelswijze en/of mentaliteit. Is er een verband tussen zoveel ‘ikken’ die in een individuele crisis zitten en de financiële crisis?
Bestrijding van de financiële crisis
In de afgelopen jaren, de aanloop naar de huidige financiële crisis, zijn er vooral veel nieuwe regels geïntroduceerd waaraan de financiële sector moest voldoen. Daarnaast is het toezicht op deze sector nog nooit zo groot geweest. En toch ging het mis. Al deze nieuwe regels en intensieve toezicht waren niet meer dan symptoom bestrijding. Maar zeg nou zelf, een oppas die je niet vertrouwd laat je bij voorbaat niet op de kinderen passen? Vertrouwen creëer je toch niet met regels ter voorkoming van wantrouwen?
De bestrijding van de huidige crisis en depressie lijkt in de kern erg veel op de wijze waarop deze bij het individu wordt bestreden. Namelijk een pil er in en terug op de oude weg. Zonder dat er gekeken wordt naar de ‘geest’ van deze depressie.
Alleen met kapitaal injecties komen we er niet, immers deze zijn uiteindelijk ook begrenst. Daarnaast lijkt het de vraag of het uiteindelijk een goed idee is om, zoals minister van Financiën Wouter Bos thans lijkt te gaan doen, uitsluitend de noodzakelijke veranderingen te laten doorvoeren door personen uit het ‘old boys network’. Immers de ‘geest’ van deze financiële crisis kan ons weleens een heel ander verhaal willen vertellen. Laten we deze financiële crisis dan ook gebruiken goed naar deze ‘geest’ te luisteren en te handelen.
----
Anthony van der Zwan, werkzaam bij Ordina, schrijft regelmatig over geldzaken, welzijn en talent. Dit artikel is op persoonlijke titel geschreven, en alle uitingen zijn zijn privé mening en hebben niets te maken met zijn werk, werkgever, of andere belangen.